شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۹:۰۱
حضرت خدیجه (س)؛ اسطوره ایمان و فداکاری در راه اسلام

حوزه/ حجت الاسلام محسن چشک، با تبیین ابعاد شخصیتی حضرت خدیجه کبری (س)، ایشان را الگویی بیبدیل از ایمان، استقامت و ایثار توصیف کرد و به بررسی نقش تاریخی این بانوی بزرگ در صدر اسلام پرداخت.

حجت الاسلام محسن چشک، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به فرا رسیدن سالروز وفات حضرت خدیجه کبری (س) اظهار داشت: سخن گفتن از وجود نازنین بانویی که خداوند متعال بر او سلام و درود فرستاد، کاری بس دشوار است، اما به مصداق «ما لایدرک کلّه لا یترک کلّه»، به فراخور حال به تبیین گوشه‌هایی از شخصیت والای این بزرگوار می‌پردازیم. ایشان در ۶۸ سال پیش از هجرت، در خانواده‌ای اصیل و شریف دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارشان خویلد بن اسد بن عبدالعزی بن قصی و مادر مکرمشان فاطمه دختر زائده بن اصم است . خاندان وی از نظر شرافت و نسب، در شمار بزرگترین قبایل عرب و از ثروتمندان بنام قریش بودند که نفوذشان در سراسر حجاز گسترده بود.

کارشناس دینی افزود: آنچه شخصیت حضرت خدیجه (س) را در میان همگنانش ممتاز می‌ساخت، تنها ثروت و جایگاه اجتماعی‌اش نبود، بلکه فضایل اخلاقی و کمالات روحی ایشان زبانزد خاص و عام بود. در دوران پیش از اسلام، که آن را دوران جاهلیت می‌نامند، ایشان به دلیل پاکدامنی، درستکاری و پایبندی به اصول اخلاقی، به القابی همچون «طاهره» (پاکیزه)، «مبارکه» و «سیده قریش» (بانوی بزرگ قریش) مفتخر بود . این القاب نشان‌دهنده آن است که ایشان حتی در آن جامعه تاریک و آلوده، چونان گلی خوشبو می‌درخشید و به بت‌ها اعتقادی نداشت. او به فقرا کمک می‌کرد، تهیدستان را اطعام می‌نمود و از نیازمندان دستگیری می‌کرد .

وی در خصوص ازدواج ایشان با پیامبر خدا (ص) ابراز داشت: حضرت خدیجه (س) بانویی تاجرپیشه و کارآفرین بودند که اموال و ثروت خود را به صورت مضاربه در اختیار افراد امین قرار می‌دادند . زمانی که آوازه درستکاری و امانتداری حضرت محمد (ص) که در آن زمان به «امین» و «صادق» معروف بودند، به گوش ایشان رسید، ایشان را برای مدیریت کاروان تجاری به سوی شام برگزیدند. همراهی میسره، غلام خدیجه، با پیامبر (ص) و مشاهده نشانه‌های نبوت و برکت در این سفر، سبب شد که خدیجه (س) مجذوب اخلاق و کمالات معنوی ایشان گردد. در نهایت، این بانوی بزرگوار با وجود آنکه بسیاری از اشراف قریش برای ازدواج با وی ابراز تمایل می‌کردند، حضرت محمد (ص) را برای همسری خود برگزید. این ازدواج مبارک حدود ۱۵ سال قبل از بعثت (سال ۲۸ عام‌الفیل) انجام گرفت .

حجت الاسلام محسن چشک در ادامه به اولین‌های حضرت خدیجه (س) در اسلام تصریح کرد: بی‌تردید یکی از مهم‌ترین افتخارات این بانوی بزرگ، سبقت در ایمان به پیامبر خدا (ص) است. ایشان اولین زن و به عقیده بسیاری از مورخان، اولین فردی بودند که پس از بعثت، به دین اسلام گرویدند و رسالت حضرت محمد (ص) را تصدیق کردند . زمانی که پیامبر (ص) از غار حرا با حالتی لرزان به خانه بازگشتند و جریان نخستین وحی را بازگو کردند، حضرت خدیجه (س) بی‌درنگ ایشان را تسلی دادند و با عباراتی روحیه‌بخش فرمودند: «هرگز چنین مباد که خدا تو را خوار کند؛ زیرا تو به خویشاوندان نیکی می‌کنی، سختی‌کشیدگان را یاری می‌دهی، با فقیران همدردی می‌کنی و از مهمان پذیرایی می‌نمایی.» . این ایمان و پشتیبانی قاطع، مایه آرامش و دلگرمی عظیمی برای پیامبر خدا (ص) بود.

این مبلّغ شهرستان آمل تأکید کرد: جایگاه رفیع حضرت خدیجه (س) در پیشگاه خداوند و پیامبرش (ص) به حدی است که در شأن ایشان روایات بی‌شماری وارد شده است. از جمله مشهورترین آنها، حدیثی است که ابوسعید خدری نقل می‌کند: رسول خدا (ص) فرمودند: «در شب معراج، جبرئیل مرا به آسمان‌ها برد. هنگام بازگشت، به جبرئیل گفتم: آیا حاجتی داری؟ گفت: حاجت من این است که سلام خدا و سلام مرا به خدیجه برسانی.» پیامبر (ص) وقتی به زمین رسیدند، این سلام را به خدیجه (س) ابلاغ کردند و ایشان در پاسخ گفتند: «إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلَامُ وَ مِنْهُ السَّلَامُ وَ إِلَیْهِ السَّلَامُ وَ عَلَی جَبْرَائِیلَ السَّلَامُ؛ همانا خداوند سلام است، و سلام از اوست و به سوی او بازمی‌گردد و بر جبرئیل سلام باد.» . همچنین در حدیث دیگری، پیامبر (ص) به ایشان بشارت خانه‌ای در بهشت از یک قطعه زبرجد را دادند که در آن نه رنجی هست و نه سروصدایی .

حجت الاسلام چشک یادآور گردید: عظمت این بانوی بزرگ در کلام امیرالمؤمنین علی (ع) نیز به زیبایی ترسیم شده است. حضرت علی (ع) فرمودند: «سیدات نساء العالمین اربع: خدیجه بنت خویلد و فاطمه بنت محمد و آسیه بنت مزاحم و مریم بنت عمران؛ سرور بانوان جهان چهار نفرند: خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد، آسیه دختر مزاحم و مریم دختر عمران.» .

وی افزود: حتی علمای اهل سنت مانند ابن‌حجر عسقلانی نیز به این فضایل اذعان کرده و می‌گوید: «از امتیازات خدیجه آن است که او همیشه پیامبر را گرامی می‌داشت و سخن او را چه قبل از بعثت و چه پس از بعثت تصدیق می‌کرد.» .

مبلّغ شهرستان آمل تصریح کرد: یکی از ادبای مسیحی عرب به نام سلیمان کتانی نیز در مورد ایشان می‌گوید: «خدیجه دوستی خود را به همسرش بخشید در حالی که احساس می‌کرد از او محبت و سعادت می‌گیرد و ثروتش را به او بخشید در حالی که احساس می‌کرد از او هدایت را کسب می‌کند.» .

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش اقتصادی و اجتماعی حضرت خدیجه (س) بیان کرد: ایشان صرفاً یک همسر وفادار نبودند، بلکه یک بازوی توانمند برای پیامبر (ص) و اسلام به شمار می‌رفتند. منابع تاریخی از وسعت ثروت ایشان حکایت دارند. نقل شده است که کاروان تجاری خدیجه (س) به تنهایی با کاروان تمامی تاجران قریش برابری می‌کرد . ایشان در مناطق مختلفی مانند مصر و حبشه دارای تجارتخانه بودند و بیش از هشتاد هزار شتر برای حمل کالاهای تجاری در اختیار داشتند . اما مهم‌تر از همه، این ثروت عظیم بود که ایشان آن را در طبق اخلاص نهاده و تماماً در خدمت اهداف والای اسلام و پیامبر (ص) قرار دادند. آن حضرت در مدت ۲۵ سال زندگی مشترک، تا زمان وفاتشان، تنها همسر پیامبر (ص) باقی ماندند و این بزرگ‌ترین دلیل بر عمق علاقه و احترام متقابل میان آن دو بود . عایشه نقل می‌کند: «به هیچ یک از همسران پیامبر به اندازه خدیجه حسادت نکردم، زیرا پیامبر بسیار از او یاد می‌کرد و هرگاه گوسفندی ذبح می‌کرد، به دوستان خدیجه نیز هدیه می‌فرستاد.» .

حجت الاسلام محسن چشک با اشاره به روزهای پایانی عمر پربرکت آن حضرت اظهار داشت: سال دهم بعثت، سالی بسیار سخت و جانکاه برای پیامبر اسلام (ص) بود. پس از پایان یافتن محاصره‌ی سه‌ساله مسلمانان در شعب ابی‌طالب که با تحمل رنج‌های فراوان همراه بود، حضرت ابوطالب (ع) حامی بزرگ پیامبر (ص) از دنیا رفتند و تنها سه روز بعد، در دهم ماه مبارک رمضان، حضرت خدیجه (س) نیز در سن ۶۵ سالگی چشم از جهان فروبستند . پیامبر اکرم (ص) که پشت در پشت، دو حامی بزرگ خود را از دست داده بودند، آن سال را «عام الحزن» یعنی سال اندوه نام نهادند . شدت تأثر پیامبر (ص) به اندازه‌ای بود که فقدان ایشان را مصیبتی عظیم خواندند.

وی به تشریح چگونگی تدفین حضرت خدیجه (س) پرداخت و خاطرنشان کرد: بنا بر روایات معتبر، هنگام وفات، جبرئیل امین از سوی خداوند متعال، کفن مخصوصی برای حضرت خدیجه (س) به عنوان هدیه‌ای الهی نزد پیامبر (ص) آورد . رسول خدا (ص) ابتدا پیکر مطهر ایشان را با ردای مبارک خود و سپس با آن کفن بهشتی، کفن کردند. به این ترتیب، برای آن بانوی بزرگ دو کفن فراهم آمد: یکی از جانب خدا و دیگری از جانب رسولش (ص) . سپس حضرت رسول (ص) شخصاً وارد قبر شدند و پیکر پاک همسر وفادارشان را در قبرستان حجون (معلاة) در دامنه کوه حجون، به خاک سپردند . این همه لطف و عنایت، نشان‌دهنده مقام والای ام‌المؤمنین حضرت خدیجه کبری (س) در پیشگاه الهی و جایگاه بی‌بدیل ایشان در تاریخ اسلام است که همواره برای تمام مسلمانان، به ویژه زنان، به عنوان یک اسطوره اخلاق، ایمان و فداکاری خواهد درخشید .

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha